Kısa cevap: Desi nasıl hesaplanır sorusunun karşılığı tek bir formüldür: paketin en, boy ve yükseklik ölçüsü çarpılıp 3000'e bölünür. Çıkan desi ile kilogram cinsinden gerçek ağırlıktan hangisi büyükse fatura ondan kesilir ve küsurat bir üst kademeye yuvarlanır. Ölçü üründen değil, kapalı paketin dış ölçüsünden alınır.
- Formül: en × boy × yükseklik ÷ 3000 (santimetre).
- Küsurat aşağı değil yukarı yuvarlanır; 3,1 desi ile 3,9 desi aynı bedeli öder.
- Hafif ama hacimli üründe kargo, komisyondan büyük bir kalem olabilir.
E-ticarette kâr marjını en sessiz yiyen kalem kargodur: faturada tek bir rakam olarak görünür, nereden geldiği sorgulanmaz. Oysa o rakamı belirleyen tek bir ölçü var ve tamamen sizin kontrolünüzde: desi.
Desi nedir ve formül neden 3000'e bölünür?
Desi, gönderinin hacimsel ağırlığıdır. Kargo firması için bir aracın kapasitesini belirleyen şey taşıdığı kilo değil, kapladığı yerdir; 100 kilo demir bir köşeye sığarken 20 kilo yastık aracın yarısını doldurur. Bu yüzden ücretlendirme hacme göre yapılır.
3000, Türkiye'deki kargo firmalarının yerleşik böleni olarak kullanılır ve “1 desi ≈ 1 kilo” dengesini kurar. Uluslararası gönderilerde ve bazı taşıyıcılarda 5000 böleni geçerlidir; aynı koli 5000 bölenle daha az desi eder. Bölenin ve yuvarlama kuralının hangisi olduğu firmadan firmaya değişir — sözleşmenizde ve taşıyıcının yayımladığı tarifede yazar. Orada ne yazdığını bilmiyorsanız kargo maliyetinizi de bilmiyorsunuz demektir.
Desi beş adımda nasıl hesaplanır?
- Ürünü satışa gideceği hâliyle paketleyin. Dolgusu, koli bandı, varsa hediye ambalajıyla. Ölçü çıplak üründen değil kapalı paketten alınır.
- Paketin en geniş noktalarından ölçün. Çıkıntılar, taşan köşeler ve şişkin taraflar ölçüye dâhildir. Aynı üründen birkaç paket ölçüp en büyüğünü esas alın; paketleme kişiden kişiye değişir.
- Üç ölçüyü çarpıp 3000'e bölün. Varsayalım: 50 × 40 × 20 cm bir yastık kolisi. 40.000 ÷ 3000 = 13,3 desi.
- Gerçek ağırlıkla karşılaştırın. Aynı yastık 0,8 kilo geliyor; hacimsel değer büyük olduğu için fatura ondan kesilir.
- Küsuratı yukarı yuvarlayın. 13,3 desi, 14 desi olarak faturalanır. Ölçüyü ürün kartındaki ağırlık ve boyut alanlarına da yazın; boş bırakılan alan kargo maliyetini raporlarda görünmez yapar.
Kendi paketinizin hangi kademeye düştüğünü ve bunun satış fiyatındaki payını kargo ve desi hesaplama aracıyla, ölçüyü girerek görebilirsiniz.
Hangi ürünlerde desi tuzağı var?
Hafif ama hacimli her şeyde: yastık, yorgan, abajur, oyuncak, plastik saklama kapları, bebek ürünleri, dekoratif objeler. Bu kategorilerde satış fiyatı düşükse kargo, komisyondan büyük bir kalem hâline gelir.
İkinci grup düzensiz biçimli ürünlerdir: uzun bir süpürge sapı ya da geniş bir tablo, hacminin çoğu boş olan bir kutuya girer; ödediğiniz şey büyük ölçüde havadır. Üçüncüsü set ürünlerdir — tek tek küçük olan ürünler bir arada gönderildiğinde bir üst kademeye atlayabilir.
Tersi de olur: ağır ve küçük ürünlerde (kitap kolisi, metal parça) gerçek ağırlık hacimsel değeri geçer ve fatura kilodan kesilir. Bu ürünlerde ambalajı küçültmek maliyeti düşürmez; boşuna uğraşmayın.
CEA olarak kargo entegrasyonu kurduğumuz mağazalarda en sık gördüğümüz sapma, ürün kartındaki ölçülerin çıplak ürüne ait olması: paket ölçüsü girilmediği için panelin hesapladığı desi ile kargo firmasının faturaladığı desi tutmuyor. İki santimlik dolgu bazı ürünleri tek başına bir desi yukarı taşıyor.
Bir desi aşağı inmenin getirisi ve sınırı
Küsurat yukarı yuvarlandığı için kademe sınırının hemen üstünde duran paketler en kolay kazanç fırsatıdır. Varsayalım: bir kademe aşağı inmek gönderi başına 10 TL tasarruf sağlıyor ve ayda 500 sipariş gönderiyorsunuz. Aylık 5.000, yıllık 60.000 TL eder. Aynı kazancı satışla elde etmek için, cironun onda biri kadar marjla çalışan bir mağazanın 600.000 TL ek ciro yapması gerekir.
Ama sınırı var: dolguyu azaltıp hasar oranını yükseltmek kazanç değil kayıptır — hasarlı gönderi iki kargo bedeli, kayıp satış ve olumsuz yorum demektir. Paket değişikliğinden sonra hasar ve iade oranını birkaç hafta izleyin.
Güncel desi kademelerini ve kanal bazlı bedelleri pazaryeri kargo ücretleri sayfasından karşılaştırabilirsiniz; kanal bazlı hesabı Hepsiburada kargo ücreti ve n11 kargo anlaşması yazılarında açtık. Kargonun net kâra etkisini pazaryerinde net kâr hesaplama rehberinde kalem kalem gösteriyoruz.
Sık sorulan sorular
Desi hesabında küsurat aşağı mı yukarı mı yuvarlanır?
Yukarı yuvarlanır. 3,1 desilik bir paket ile 3,9 desilik bir paket aynı bedeli öder. Bunun pratik sonucu şudur: kademe sınırının hemen üstünde duran paketleri birkaç milimetre küçültmek, her gönderide tekrar eden bir tasarruf üretir.
Ölçüyü üründen mi paketten mi almalıyım?
Paketten. Kargo firması ürünü değil kapalı paketi ölçer; dolgu, koli bandı ve varsa hediye ambalajı ölçüye dâhildir. Aynı üründen birkaç paket ölçüp en büyüğünü esas alın, çünkü paketleme kişiden kişiye değişir.
Kargo ücreti ağırlığa göre mi desiye göre mi kesilir?
İkisinden hangisi büyükse ona göre. Hacimsel değer (desi) ile kilogram cinsinden gerçek ağırlık karşılaştırılır ve fatura büyük olandan kesilir. Hafif ve hacimli üründe desi, ağır ve küçük üründe gerçek ağırlık belirleyici olur.
Özet
Ölçüyü çıplak üründen değil kapalı paketten alın, küsuratın yukarı yuvarlandığını hatırlayın ve önce kademe sınırının hemen üstündeki paketleri düzeltin. Kataloğunuzun büyük kısmı sınırın hemen üstündeyse, ambalaj revizyonu tarife pazarlığından önce gelir — kargo firması seçme kriterleri ve depo yerleşimi bir sonraki adımı anlatıyor. Yurt dışında bölenin değişebildiğini gümrük süreci yazısında, kargoyu sepetle seyreltmeyi ilave satış yazısında ele aldık.
